ज्वाला डेस्क
असोज २, चौतारा । सिन्धुपाल्चोकको पहाडी भूगोल, जहाँ कुहिरो र बादलको लुकामारी चलिरहन्छ । त्यहाँको सदरमुकाम चौतारामा यतिबेला एउटा नयाँ र ऐतिहासिक उत्सवको माहोल छ । वर्षौंदेखि पर्याप्त पूर्वाधारको अभावमा खुम्चिएको सिन्धुपाल्चोकको खेलकुद क्षेत्रले एउटा नयाँ र सुबिधासम्पन्न क्षितिज चुमेको छ । सदरमुकाम चौतारामा हालै मात्र ५ हजार दर्शक क्षमताको अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड अनुरूपको सुविधा सम्पन्न फुटबल खेलमैदान (रंगशाला) को निर्माण कार्य सम्पन्न भएको छ । प्राकृतिक हरियो दुबो, आधुनिक प्याराफिट र मनमोहक पहाडी पृष्ठभूमि सहितको यो रंगशाला यतिबेला सिन्धुपाल्चोक मात्र नभई सिंगो बागमती प्रदेशकै लागि एउटा ठूलो गौरवको प्रतीक बनेको छ । यो केवल एउटा खेलमैदान मात्र होइन, बरु पहाडी जिल्लाका कुना–कन्दरामा लुकेका प्रतिभाहरूलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चसम्म पु¥याउने एउटा दरिलो पुल हो । लामो पर्खाइ, थुप्रै उतारचढाव र दृढ इच्छाशक्तिको उपजका रूपमा खडा भएको यो रंगशाला निर्माणले सिन्धुपाल्चोकको इतिहासमा एउटा स्वर्णिम पाना थपिदिएको छ ।

संकल्पदेखि रंगशालासम्मः युवराज दुलालको त्यो दूरगामी परिकल्पना

कुनै पनि ठूलो र ऐतिहासिक परियोजनाको पछाडि एउटा बलियो दृष्टिकोण र परिकल्पना लुकेको हुन्छ । चौतारामा राष्ट्रिय स्तरका खेलकुद प्रतियोगिताहरू आयोजना गर्न मिल्ने रंगशाला बन्न सक्छ र बनाउनुपर्छ भन्ने मुख्य परिकल्पनाकार तत्कालीन बागमती प्रदेशका सामाजिक विकास मन्त्री तथा हालका संघीय सांसद युवराज दुलाल ‘शरद’ हुन् । विगतमा सिन्धुपाल्चोकमा खेलकुदको प्रचुर सम्भावना भए पनि गतिलो मैदान नहुँदा खेलाडीहरू टुँडिखेलका साँघुरा पाखाहरूमा चित्त बुझाउन बाध्य थिए । जिल्लाबाट प्रतिभावान खेलाडीहरू जन्मिए पनि उनीहरूले आफ्नो सीप तिखार्ने ठाउँ पाएका थिएनन् । यही अभावलाई नजिकबाट नियालेका नेता दुलालले बागमती प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्री हुँदा (वि.सं. २०७६ तिर) चौतारामा एउटा सुबिधासम्पन्न ‘मिनी रंगशाला’ निर्माण गर्ने योजना अगाडि सारेका थिए । त्यस समयमा पहाडी भूभागमा यति ठूलो रंगशाला बनाउने कुरा धेरैका लागि असम्भव जस्तै लाग्दथ्यो । भौगोलिक विकटता, बजेटको सीमितता र प्राविधिक चुनौतीहरू पहाडजस्तै अगाडि उभिएका थिए । तर, तत्कालीन मन्त्री दुलालको स्पष्ट दृष्टिकोण र दृढ संकल्पका कारण बागमती प्रदेश सरकारले यस आयोजनालाई प्राथमिकतामा राख्यो र बजेट विनियोजन भयो । तत्कालीन समयमा रोपिएको त्यही परिकल्पनाको बीउले आज चौतारामा एउटा भव्य र हरियालीयुक्त खेलमैदानको रूप लिएको छ, जसले उनको दूरगामी विकासप्रेमी सोचलाई प्रमाणित गरिदिएको छ ।

निर्माणका चुनौती र ठेकेदारको ढिलासुस्तीमाथिको विजय

चौतारा रंगशालाको निर्माण यात्रा सहज भने रहेन । वि.सं. २०७६ (सन् २०१९) मा तामझामका साथ सुरु भएको यो आयोजनाले बीचका वर्षहरूमा धेरै अवरोधहरूको सामना गर्नुप¥यो । विशेषगरी निर्माण व्यवसायी (ठेकेदार) को लापरबाही र ढिलासुस्तीका कारण परियोजना लामो समयसम्म अलपत्र परेको थियो । बीचमा रंगशाला निर्माण स्थल खण्डहर जस्तो देखिँदा स्थानीय खेलप्रेमी र नागरिकहरूमा निराशा छाएको थियो । ‘के साँच्चै चौतारामा रंगशाला बन्ला त ?’ भन्ने आशंकाहरू चौतारातर्फ सोझिएका थिए । तर, निराशाका ती लामा रातहरू धेरै समय टिकेनन् । बागमती प्रदेश सरकारको निरन्तरको ताकेता, स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूको दबाब, र परिकल्पनाकार युवराज दुलालको निरन्तरको समन्वय र खबरदारीका कारण आयोजनाले पुनः गति लियो । ठेकेदारको ढिलासुस्तीलाई चिर्दै अन्ततः निर्माण कार्यले तीव्रता पायो । प्राविधिकहरूको अहोरात्रको खटाइ र स्थानीय बासिन्दाहरूको निरन्तरको निगरानीले गर्दा चौताराको भूगोलमा एउटा अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड झल्काउने हरियो मैदान तयार भयो ।

सामूहिक प्रयासको प्रतिफलः सबै धन्यवादका पात्र

यो भव्य रंगशाला निर्माण हुनुमा केवल एक जनाको मात्र होइन, बरु अनेकौँ हातहरूको सामूहिक पसिना र प्रयास जोडिएको छ । त्यसैले यो सफलताको श्रेय ती सम्पूर्ण सरोकारवालाहरूलाई जान्छ, जसले यस परियोजनालाई सफल बनाउन कुनै न कुनै रूपमा योगदान दिए ।

बागमती प्रदेश सरकारः रंगशाला निर्माणका लागि आवश्यक मुख्य स्रोत र बजेट उपलब्ध गराउने बागमती प्रदेश सरकार र यसका सम्बद्ध मन्त्रालयहरू यस गौरवमय कार्यका लागि विशेष धन्यवादका पात्र हुन् । प्रदेश सरकारको खेलकुद पूर्वाधार विकास नीतिले नै यो सम्भव तुल्याएको हो ।

स्थानीय जनप्रतिनिधि र चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिकाः रंगशाला निर्माणका क्रममा आइपरेका स्थानीय विवादहरू सुल्झाउन, जग्गा व्यवस्थापन गर्न र निर्माण कार्यको सहजीकरण गर्न स्थानीय तहको भूमिका सराहनीय रह्यो ।
सिन्धुपाल्चोकका खेलप्रेमी र नागरिक समाजः ठेकेदारले काम ढिला गर्दा दबाब दिनेदेखि काम राम्रो गराउन निरन्तर खबरदारी गर्ने चौताराका स्थानीय युवा, खेलप्रेमी र सञ्चारकर्मीहरू नै यस परियोजनाका वास्तविक पहरेदार हुन् । उनीहरूको धैर्यता र उत्साहकै कारण आज यो रंगशालाले पूर्णता पाएको हो । जस–जसले यस खेलमैदानको जग खन्नदेखि लिएर हरियो दुबो रोप्दासम्म र रंगरोगन गर्दासम्म पसिना बगाए, ती तमाम प्राविधिक, मजदुर र सहयोगी हातहरू सिन्धुपाल्चोकको इतिहासमा सधैँ सम्झिइनेछन् ।

रंगशालाका विशेषताः के–के छन् सुविधा ?

नवनिर्मित चौतारा फुटबल रंगशाला आधुनिक खेलकुदका न्यूनतम मापदण्डहरू पुरा गर्ने गरी निर्माण गरिएको छ । पूर्ण–आकारको फुटबल मैदान (Full–Size Ground)ः यो मैदान राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका प्रतियोगिताहरू सहजै आयोजना गर्न मिल्ने गरी फराकिलो बनाइएको छ । प्राकृतिक हरियो दुबो (Natural Grass)ः खेलाडीहरूलाई चोटपटक लाग्नबाट जोगाउन र उत्कृष्ट खेल प्रदर्शनका लागि मैदानमा गुणस्तरीय प्राकृतिक हरियो दुबो बिछ्याइएको छ, जसले मैदानलाई अन्तर्राष्ट्रिय रङ्गशालाको जस्तै लुक्स दिएको छ । ५ हजार दर्शक क्षमताको प्याराफिटः खेल अवलोकन गर्न आउने दर्शकहरूका लागि बस्न मिल्ने गरी व्यवस्थित र रंगीन प्याराफिटको निर्माण गरिएको छ, जहाँबाट पाँच हजार दर्शकले एकैसाथ खेलको आनन्द लिन सक्नेछन् ।
मनमोहक वातावरणः पहाडको टाकुरामा अवस्थित हुनाले यस मैदानबाट देखिने प्राकृतिक दृश्य र स्वच्छ हावापानीले खेलाडी र दर्शक दुवैलाई छुट्टै ऊर्जा प्रदान गर्दछ ।

खेलकुद र समृद्धिको नयाँ ढोका

चौतारामा सुबिधासम्पन्न रंगशाला निर्माण भएसँगै अब सिन्धुपाल्चोकमा खेलकुद क्रान्तिको सुरुवात भएको छ । यस मैदानले जिल्ला र समग्र क्षेत्रका लागि बहुआयामिक फाइदाहरू पु¥याउने निश्चित छ ।

प्रतिभा पहिचान र व्यावसायिकताःअब सिन्धुपाल्चोकका युवाहरूले फुटबल खेल्नकै लागि काठमाडौँ वा अन्य सहर धाउनुपर्ने बाध्यता अन्त्य भएको छ। गाउँ–गाउँमा रहेका प्रतिभावान फुटबल खेलाडीहरूले यो मैदानमा आफ्नो सीप प्रदर्शन गर्न पाउनेछन्। यसले जिल्लाबाट राष्ट्रिय टोलीका लागि योग्य खेलाडीहरू उत्पादन गर्न ठूलो मद्दत पुग्नेछ ।
राष्ट्रिय स्तरका प्रतियोगिताको ढोका खुल्ला ःयसअघि उपयुक्त मैदान नहुँदा सिन्धुपाल्चोकले ठूला प्रतियोगिताहरू आयोजना गर्न पाउँदैनथ्यो । तर अब यो रंगशाला राष्ट्रिय स्तरका एन्फा (ANFA) स्वीकृत प्रतियोगिता, प्रदेश स्तरीय खेलकुद र आमन्त्रित सुनगाभा वा गोल्डकप जस्ता प्रतिष्ठित प्रतियोगिताहरू आयोजना गर्न पूर्ण रूपमा सक्षम भएको छ ।
स्थानीय आर्थिक गतिविधि र पर्यटन प्रवद्र्धनः जब चौतारामा ठूला फुटबल प्रतियोगिताहरू आयोजना हुनेछन्, तब देशभरका खेलाडी, प्रशिक्षक, खेल अधिकारी र दर्शकहरूको उपस्थिति चौतारामा हुनेछ । यसले चौताराका होटल, व्यवसाय, यातायात र पर्यटन क्षेत्रलाई ठूलो आर्थिक लाभ पु¥याउनेछ । खेलकुदका माध्यमबाट चौताराको आर्थिक विकासमा नयाँ आयाम थपिनेछ ।

अबको मुख्य चुनौतीः दिगो संरक्षण र व्यवस्थापनरंगशाला बन्नु आफैमा एउटा ठूलो उपलब्धि हो, तर यो उपलब्धि तब मात्र दिगो रहन्छ जब यसको उचित संरक्षण र व्यवस्थापन गरिन्छ । रंगशाला निर्माण सम्पन्न भएसँगै अहिले स्थानीय स्तरमा यसको मर्मत–सम्भारलाई लिएर बहस सुरु भएको छ । मैदानको हरियो दुबोलाई सधैँ यस्तै अवस्थामा राखिराख्न नियमित पानी हाल्ने, दुबो काट्ने र रेखदेख गर्ने दक्ष जनशक्तिको आवश्यकता पर्दछ । प्याराफिट र अन्य भौतिक संरचनाको सुरक्षाका लागि नगरपालिका वा जिल्ला खेलकुद विकास समितिले एउटा छुट्टै र प्रभावकारी कार्यविधि बनाएर संरक्षणको जिम्मा लिनुपर्छ । बनाएर मात्र छाड्ने र पछि संरक्षण अभावमा खेलमैदान गौचरन वा खण्डहरमा परिणत हुने नेपालका कतिपय आयोजनाहरूको नियतिबाट चौतारा रंगशालालाई जोगाउनु आजको मुख्य आवश्यकता हो ।

निष्कर्ष
चौतारामा सुबिधासम्पन्न फुटबल रंगशालाको निर्माण हुनु सिन्धुपाल्चोकका लागि एउटा ऐतिहासिक कोेसेढुङ्गा हो । तत्कालीन सामाजिक विकास मन्त्री तथा हालका संघीय सांसद युवराज दुलालको सपना र परिकल्पनाले आज मूर्त रूप लिँदा सिंगो जिल्लाबासी उत्साहित भएका छन् । यो परियोजनाले के स्पष्ट पारेको छ भने, यदि नेतृत्वमा सहि दृष्टिकोण र इच्छाशक्ति हुने हो भने पहाडी भूगोलमा पनि असम्भव भनिएका विकासका कार्यहरू सम्भव तुल्याउन सकिन्छ । यो खेलमैदान निर्माणमा अहोरात्र खटिने, लगानी गर्ने र सकारात्मक ऊर्जा दिने सम्पूर्ण सहयोगी हातहरू इतिहासमा धन्यवादका पात्र बनेका छन् । अब पालो सिन्धुपाल्चोकका युवाहरूको हो—यो मैदानबाट राष्ट्रिय गौरव बढाउने नयाँ खेलाडीहरू जन्मिऊन् र चौतारा रंगशालाको हरियो मैदानमा सिन्धुपाल्चोकको खेलकुदको भविष्य सधैँ चम्किरहोस् ।